Asansör Ölçüleri Neden Önemli?
Asansör ölçüleri, bir binanın güvenliğini, konforunu ve yasal uyumunu ilk belirleyen kriterdir. Yanlış kabin boyutu seçerseniz kullanıcılar sıkışık bir alanda yolculuk eder ve projeniz yönetmelik denetiminden geçemez. TS EN 81-20 standardı Türkiye'de asansör tasarımını ve montajını belirler; kabin iç ölçüleri, kuyu boşluğu, kapı genişliği ve güvenlik mesafeleri için net sınırlar koyar.
İlk kez asansör yaptırıyorsanız doğru ölçüyü baştan seçersiniz, maliyet düşer. Mevcut bir asansörü yeniliyorsanız mevcut kuyu ölçüleri sizi sınırlar; bu yüzden ölçü tablosunu iyi okumanız gerekir. Aşağıda kabin, kuyu, yük ve sedye asansörü ölçülerini ayrı ayrı anlatıyoruz.
Asansör Kabin Ölçüleri
Asansör kabin ölçüleri, taşıdığı kişi sayısına ve yük kapasitesine göre değişir. Türkiye'deki yaygın standartları şu tabloda özetliyoruz:
| Kişi Sayısı | Kapasite (kg) | Kabin İçi Genişlik × Derinlik (cm) | Önerilen Kuyu İçi (cm) |
|---|---|---|---|
| 4 kişi | 320 | 100 × 100 | 150 × 150 |
| 6 kişi | 450 | 110 × 130 | 160 × 180 |
| 8 kişi | 630 | 110 × 140 | 160 × 180 |
| 10 kişi | 800 | 135 × 140 | 180 × 190 |
| 13 kişi | 1000 | 140 × 160 | 190 × 210 |
Bu tablodaki değerler standart yolcu asansörleri içindir. Üretici markasına ve kapı tipine göre 5-10 cm fark çıkar. Proje onayından önce seçtiğiniz asansör firmasından kesin kuyu ve kabin ölçüsünü yazılı almanızı öneririz.
4 Kişilik Asansör Ölçüleri
4 kişilik asansör ölçüleri küçük binalar ve dubleks daireler için yeterlidir. Kabin içi 100 × 100 cm, kapasite 320 kg'dır. Kuyu içi yaklaşık 150 × 150 cm olur. Az katlı binalarda ve müstakil konutlarda tercih edersiniz.
8 Kişilik Asansör Ölçüleri
8 kişilik asansör ölçüleri apartmanların en çok kullandığı standarttır. Kabin içi 110 × 140 cm, kapasite 630 kg'dır. Kuyu içi 160 × 180 cm yeterlidir. Bu ölçü hem konut hem hafif ticari binalarda yönetmeliklere uygundur.
Asansör Kuyu Ölçüleri (Boşluk)
Asansör kuyu ölçüleri kabin ölçüsünden büyüktür. Kuyu; kabin, karşı ağırlık, kılavuz raylar ve güvenlik boşlukları için yer açar. TS EN 81-20 standardına göre 8 kişilik bir asansör için minimum kuyu içini 160 × 180 cm olarak alırsınız.
| Kuyu Parametresi | Minimum / Önerilen Değer |
|---|---|
| Kuyu içi genişlik × derinlik (8 kişilik) | 160 × 180 cm |
| Kuyu dibi (çukur) derinliği | 120-140 cm |
| Üst boşluk (son durak üzeri) | 360-380 cm |
| Kapı genişliği (8 kişilik) | 90 cm |
Kuyu dibi (çukur) derinliği asansörün hızına göre 120-140 cm arasında değişir. Üst boşluk, yani son kat üzerindeki serbest mesafe, 360-380 cm civarındadır. Makine dairesiz (MRL) asansörlerde üst boşluk biraz daha az kalır. Eski binalarda kuyu ölçüsü standarttan dar olduğu için yenileme projelerinde bu tabloya sıkça bakarsınız.
Yük Asansörü Ölçüleri
Yük asansörü ölçüleri bina yüklerini taşımak için tasarlanır; bu yüzden kabin derinliği yolcu asansöründen fazladır. AVM, otel, depo ve iş merkezlerinde kapasiteye göre şu ölçüleri kullanırsınız:
| Kapasite (kg) | Kabin İçi Genişlik × Derinlik (cm) | Kapı Genişliği (cm) |
|---|---|---|
| 630 | 110 × 140 | 90 |
| 1000 | 140 × 180 | 100 |
| 1600 | 180 × 220 | 120 |
| 2000 | 180 × 250 | 120 |
| 3000 | 200 × 300 | 140 |
Yük asansörü seçerken taşıyacağınız en büyük malzemeyi (palet, jeneratör, mobilya) düşünün. Kapı genişliği ve kabin derinliği, yükünüzün sığması için belirleyicidir.
Sedye (Hasta) Asansörü Ölçüleri
Sedye asansörü ölçüleri hastane, klinik, yaşlı bakım merkezi ve yüksek katlı konutlarda zorunlu hale gelir. Bir sedye (hasta taşıma arabası) yaklaşık 60 × 200 cm'dir; sağlık personelinin sedye çevresinde hareket etmesi için kabini en az 140 × 240 cm yaparsınız.
Engelli erişim standardı EN 81-70 de kabin ve kapı ölçülerini belirler. Sedye asansöründe kapı genişliğini en az 110 cm, kabin kapasitesini 1000-1600 kg seçersiniz. Hastanelerde çift taraflı (geçişli) kapı tercih edersiniz ki sedye düz hat üzerinde girip çıkabilsin.
Havuz Standart Ölçüleri
Havuz ölçüleri kullanım amacına göre değişir. Yüzme havuzu, çocuk havuzu ve terapi havuzu birbirinden farklı ölçülerde yapılır:
| Havuz Tipi | Standart Ölçü (m) | Derinlik (cm) |
|---|---|---|
| Olimpik yüzme havuzu | 50 × 25 | 200 |
| Yarı olimpik havuz | 25 × 12,5 | 140-200 |
| Site / toplu konut havuzu | 12 × 6 | 120-160 |
| Çocuk havuzu | 5 × 5 | 30-60 |
| Terapi havuzu | 4 × 3 | 90-110 |
Site havuzlarında en yaygın ölçü 12 × 6 metre, derinlik 120-160 cm'dir. Çocuk havuzunu 30-60 cm derinlikte ayrı bir bölümde yaparsınız. Terapi havuzu 90-110 cm derinlikte ve 30-34°C su sıcaklığında kalır; fizik tedavi ve rahatlama için kullanırsınız.
Asansör Yenileme mi İlk Yapım mı?
İlk yapımda asansör ölçülerini sıfırdan seçersiniz; standart tabloya göre kuyu açarsınız ve maliyet öngörülebilir olur. Yenilemede durum farklıdır: mevcut kuyu ölçüsü sizi bağlar. Eski binaların çoğunda kuyu 140 × 140 cm gibi dar ölçülerde kalır, bu yüzden 8 kişilik kabin sığmayabilir.
Yenileme maliyeti şu kalemlerden oluşur: kabin, kapı, makine-motor, kumanda paneli, raylar ve işçilik. Kuyu genişletme gerekirse betonarme tadilat maliyeti ciddi artar. Bu yüzden yenileme öncesi keşif raporu almanızı, ölçüleri yerinde kontrol etmenizi ve teklifleri karşılaştırmanızı öneririz.
Sıkça Sorulan Sorular
4 kişilik asansör için minimum kuyu ölçüsü ne olur?
4 kişilik (320 kg) asansörde kabin içi 100 × 100 cm olur, kuyu içi için en az 150 × 150 cm yeterlidir.
8 kişilik asansör kabin ölçüleri nedir?
8 kişilik (630 kg) asansörün kabin içi 110 × 140 cm, kapı genişliği 90 cm'dir. Firmalar kuyu içini 160 × 180 cm standart olarak alır.
Eski binada asansör kuyusu genişletilebilir mi?
Evet, ama betonarme tadilat gerekir ve maliyet yükselir. Bazı binalarda kuyuyu genişletmek statik olarak mümkün olmaz; bu yüzden önce keşif raporu almanız gerekir.
Sedye asansörü normal asansörden neden büyük olur?
Sedye 60 × 200 cm boyutundadır ve sağlık personeli sedyenin yanında durur. Bu yüzden kabini 140 × 240 cm, kapıyı 110 cm yaparsınız.
Site havuzu için ideal ölçü nedir?
20-40 dairelik sitelerde 12 × 6 m ve 120-160 cm derinlik yaygındır. Çocuk bölümünü 30-60 cm derinlikte ayrı planlarsınız.
Asansör yenileme maliyetini ne belirler?
Kat sayısı, kuyu durumu ve kabin ölçüsü belirler. Dar kuyuda özel kabin üretimi ve tadilat maliyeti artırır. Kesin fiyat için keşif şarttır.
TS EN 81-20 standardı nedir?
Asansör tasarımı, montajı ve güvenliği için Avrupa standardıdır. Kabin, kuyu, kapı ve güvenlik mesafeleri için asgari ölçüleri belirler.
Yük asansörü ile yolcu asansörü aynı kuyuya kurulur mu?
Genelde ayrı kuyu gerekir çünkü yük asansörünün kabin derinliği ve kapı genişliği büyüktür. Proje aşamasında iki kuyuyu ayrı planlamak doğrudur.
Havuz ve asansör ölçülerini kim onaylar?
Asansörü TSE onaylı belgelendirme kuruluşu, havuzu ilgili sağlık denetimi onaylar. Belediye ve ilgili kurumlar projeleri denetler.