Okuma Seviyesi: Orta • Tahmini Okuma Süresi: 8 dakika
1. Riskli Yapı Tespiti Nasıl Yapılır?
Riskli yapı tespiti, 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanuna dayanır. 2012'de yürürlüğe giren bu kanun, depreme dayanıksız yapıların tespit edilip dönüştürülmesini amaçlar. Riskli yapı; yıkılma ya da ağır hasar görme riski taşıyan, kullanılamayacak durumdaki yapıdır.
Tespiti, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca lisanslandırılmış kurum ve kuruluşlar yapar. Mersin'de bu işi yürüten lisanslı firmalar ve üniversite laboratuvarları vardır. Başvuru için tek bir kat malikinin dilekçesi yeterlidir; apartman yönetimi de toplu olarak başvurabilir. Tespit masrafı, talep edenler arasında daire başına bölüşülür.
Tespit Raporu ve İtiraz
Lisanslı kuruluş binadan karot örnekleri alır, beton dayanımını ve zemin durumunu inceler, raporu Mersin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğüne sunar. Rapora karşı 15 gün içinde itiraz edilebilir; itiraz, il müdürlüğünün oluşturduğu teknik heyet tarafından incelenir. Rapor kesinleşince tapu kütüğüne riskli yapı şerhi işlenir ve süreç resmen başlar.
2. 6306 Kentsel Dönüşüm Süreci
Riskli yapı tespiti kesinleştikten sonra süreç adım adım ilerler. Her aşamanın süresi ve içeriği aşağıdaki tabloda özetlenmiştir:
| Aşama | Süre | Açıklama |
|---|---|---|
| Tebligat | 60 gün içinde | Tespit, tapudaki tüm maliklere tebliğ edilir |
| Tahliye ve yıkım | 60 gün (uzatılabilir) | Malikler binayı boşaltır ve yıktırır |
| İdari yıkım | Süre dolunca | Yıkılmayan yapıyı idare yıkar, masraf maliklerden alınır |
| Yeniden yapım | Projeye göre | Yeni bina, onaylı projesine göre inşa edilir |
Tahliye süresinde oturmayı sürdüren malikler için idare ek süre verebilir. Süre sonunda bina yıkılmazsa mülki amir eliyle yıktırılır ve yıkım masrafı maliklerden tahsil edilir. Yeniden yapımda kat malikleri kendi aralarında anlaşır ya da idare devreye girer.
3. Kat Malikleri Kararı (2/3 Çoğunluk)
6306 sayılı Kanunun 6. maddesi, riskli yapılarda dönüşüm kararını kolaylaştırır. Yıkım ve yeniden yapım kararı, maliklerin üçte ikisinin (2/3) çoğunluğu ile alınır; bu çoğunluk hem bağımsız bölüm sayısı hem de arsa payı bakımından aranır.
Karara Katılmayan Malikler Ne Olur?
Üçte iki çoğunlukla alınan karara katılmayan maliklerin payları Bakanlıkça açık artırma ile satılır. Açık artırmada alıcı çıkmazsa paylar, rayiç bedel üzerinden Bakanlık, Hazine ya da idare tarafından satın alınır. Bu hüküm, tek bir malikin itirazıyla dönüşümün tıkanmasını önler.
Kat Mülkiyeti Kanununda güçlendirme ve yıkım için oy birliği ya da mahkeme kararı aranırken, 6306 sayılı Kanun özel hüküm olduğu için riskli yapılarda 2/3 çoğunluk yeterlidir. Karar, kat malikleri kurulu toplantısında tutanağa bağlanır ve noter aracılığıyla tüm maliklere tebliğ edilir.
4. Maliyet ve Destekler
Dönüşümün maliyeti, tespit masrafından yıkım ve yeniden yapım giderlerine kadar uzanır. Bu giderler malikler arasında arsa payları oranında bölüşülür. Devletin sunduğu destekler yükü hafifletir:
- Kira yardımı: Riskli yapıda oturan maliklere ve kiracılara 18 ay süreyle kira yardımı ödenir.
- Kredi desteği: Dönüşüm kapsamında faiz destekli kredi kullanılabilir.
- Vergi ve harç istisnası: Dönüşüm işlemlerinde bazı harç ve vergilerden muafiyet sağlanır.
Mersin, Doğu Akdeniz fay kuşağında yer alır. 1998 Adana-Ceyhan depremi Mersin'de şiddetle hissedildi. Mezitli, Tarsus ve Yenişehir'de 1999 öncesi inşa edilmiş, denetimsiz betonarme binalar hâlâ var. Tespit yaptırmak kısa vadede masraflı görünse de depremden önce binanın durumunu bilmek, can ve mal güvenliği için en sağlam adımdır.
5. Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Soru: Riskli yapı tespitini kim yaptırabilir?
Cevap: Tek bir kat maliki dahi lisanslı kuruluşa başvurarak tespit yaptırabilir. Apartman yönetimi de toplu başvuru yapabilir.
Soru: Tespit raporuna itiraz süresi ne kadar?
Cevap: Raporun tebliğinden itibaren 15 gün içinde il müdürlüğüne itiraz edilebilir. İtirazı teknik heyet inceler.
Soru: 2/3 karara katılmayan malikin payı ne olur?
Cevap: Katılmayan malikin payı Bakanlıkça açık artırma ile satılır; alıcı çıkmazsa rayiç bedelle idare satın alır.
Soru: Kira yardımı kaç ay sürer?
Cevap: Riskli yapıda oturanlara 18 ay süreyle kira yardımı ödenir.
Sonuç
Riskli yapı tespiti ve 6306 kapsamındaki dönüşüm, tek başına bir malikin üstesinden gelemeyeceği kadar teknik ve hukuki bir süreçtir. Mersin'deki binanız için tespit başvurusu, kat malikleri toplantısı ve dönüşüm sürecinin yönetimi için İmer Yönetimi arayın.
Tespit başvurusu, kat malikleri toplantısı ve 6306 dönüşüm sürecini İmer Yönetim sizin için yürütsün. Hemen arayın.
Bu makale 21 Ekim 2026 itibarıyla güncel mevzuata göre hazırlanmıştır. Herhangi bir hukuki işlem öncesi bir avukata danışmanızı öneririz.