Asansör Yönetmeliği 2026

Asansör Yönetmeliği Nedir?

Asansör Yönetmeliği, Türkiye'de binalarda tesis edilen her türlü asansörün tasarımından montajına, bakımından yıllık kontrollerine kadar tüm süreçleri düzenleyen temel mevzuattır. İlk olarak 12 Mayıs 1989 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan yönetmelik, zaman içinde birçok kez güncellenmiş; en kapsamlı revizyonu ise 2016 yılında Avrupa Birliği standartlarıyla tam uyum sağlamak amacıyla yapılmıştır.

Bugün yürürlükte olan Asansör Yönetmeliği, TS EN 81-20 ve TS EN 81-50 standartlarını esas alır. Bu standartlar, asansörlerin can ve mal güvenliğini en üst düzeyde sağlaması için gereken tüm teknik detayları belirler.

Asansör Yönetmeliğinin Amacı ve Kimleri Kapsar?

Yönetmeliğin birinci maddesinde açıkça belirtildiği üzere, temel amaç asansörlerin standartlara uygun şekilde üretilmesi, monte edilmesi ve işletilmesini sağlamaktır. Yönetmelik sadece asansör firmalarını değil, aynı zamanda:

• Bina ve site yöneticilerini — periyodik bakım ve yıllık kontrol takibinden sorumludurlar
• Apartman sakinlerini — asansör kullanım kurallarına uymakla yükümlüdürler
• Asansör montaj ve bakım firmalarını — garanti, yedek parça ve servis yükümlülükleri vardır
• Belediyeler ve valilikleri — işletme ruhsatı verme ve yıllık kontrol yapma görevi taşırlar
• Proje müelliflerini — elektrik ve makine mühendisleri, projelendirme sorumluluğu altındadır

Yönetmelik, imar kanununa tabi tüm yapılardaki asansörleri kapsar. Konut, işyeri, rezidans, AVM, hastane — hangi tür bina olursa olsun, asansör varsa bu yönetmelik orada geçerlidir.

TS EN 81-20 Asansör Standartları: Neler Değişti?

TS EN 81-20, Avrupa Birliği'nin asansör güvenliği konusunda belirlediği en güncel standarttır. Türkiye'de 2016'dan beri zorunlu olarak uygulanmaktadır. Eski TS EN 81-1 ve TS EN 81-2 standartlarının yerini almıştır.

TS EN 81-20'nin Getirdiği Yenilikler

• Kabin kapısı dayanımı: Kabin kapılarının minimum 300 Newton'luk kuvvete dayanıklı olması şartı getirildi.
• Kuyu dibi aydınlatması: Kuyu dibinde en az 50 lüks aydınlatma şiddeti zorunlu hale geldi.
• Bakım kurtarma alanları: Kuyu üstü ve kuyu dibinde bakım personeli için güvenli çalışma alanı oluşturulması şartı eklendi.
• Yangın dayanımı: Asansör kapılarının yangına en az 60 dakika dayanıklı olması gerekiyor.
• Engelli erişimi: Tüm yeni asansörlerde engelli kullanımına uygun buton, sesli uyarı ve kabin ölçüleri şart koşuldu.
• Acil iletişim sistemi: Kabin içinde 24 saat çalışan acil çağrı butonu ve çift yönlü iletişim sistemi mecburi tutuldu.

Bu standartla birlikte gelen TS EN 81-50 ise asansör parçalarının test ve muayene yöntemlerini düzenler. Her iki standart da asansör güvenliğini en üst seviyeye çıkarmayı hedefler.

Asansör Boşluğu Ölçüleri: Minimum Standartlar

Asansör boşluğu (kuyusu), asansör kabininin hareket ettiği düşey alandır. Yönetmeliğe göre asansör boşluğu ölçüleri, asansörün taşıma kapasitesine ve hızına bağlı olarak değişir. Ancak minimum standart ölçüler tüm asansör tipleri için belirlenmiştir.

Bina projelendirme aşamasında asansör boşluğu boyutlarının doğru hesaplanması hayati önem taşır. Yanlış boşluk ölçüsü, asansör montajını imkansız kılabileceği gibi, sonradan düzeltilmesi ciddi maliyet doğurur.

Asansör Tipi	Minimum Kuyu Genişliği (cm)	Minimum Kuyu Derinliği (cm)	Kapı Genişliği (cm)
1-2 Kişilik (160 kg)	140	120	60
3 Kişilik (240 kg)	150	135	70
4 Kişilik (320 kg)	160	180	80
6 Kişilik (480 kg)	170	195	80
8 Kişilik (630 kg)	180	210	90
10 Kişilik (800 kg)	200	225	90
13 Kişilik (1000 kg)	210	240	100
16 Kişilik (1275 kg)	230	260	110

Asansör Kabin Ölçüleri: 4, 6 ve 8 Kişilik Kabin Ebatları

Asansör kabin ölçüleri, taşınacak kişi sayısına ve toplam yük kapasitesine göre belirlenir. TS EN 81-20 standardı, her kapasite için önerilen kabin iç ebatlarını aşağıdaki gibi tanımlar:

Kapasite	Yük (kg)	Kabin Genişliği (cm)	Kabin Derinliği (cm)	Kabin Alanı (m²)	Tipik Kullanım
2 Kişilik	160	80	65	0.52	Villa, dubleks
3 Kişilik	240	90	75	0.67	Az katlı apartman
4 Kişilik	320	100	85	0.85	Standart apartman
5 Kişilik	400	100	100	1.00	4-6 katlı bina
6 Kişilik	480	110	100	1.10	6+ katlı bina
8 Kişilik	630	110	140	1.54	Rezidans, iş hanı
10 Kişilik	800	135	140	1.89	AVM, hastane
13 Kişilik	1000	160	140	2.24	Yüksek katlı rezidans

Türkiye'de apartman ve sitelerde en yaygın kullanılan asansör tipi 4 kişilik (320 kg) ve 6 kişilik (480 kg) modellerdir. 8 kişilik ve üzeri asansörler ise daha çok iş hanları, rezidanslar ve kamu binalarında tercih edilir.

Asansör Ölçüleri ve Kapasite Tablosu (Tam Liste)

Aşağıda TS EN 81-20 standardına uygun tüm asansör ölçülerini bir arada görebilirsiniz. Bu tablo; boşluk ölçüleri, kabin ebatları, kapı genişliği ve minimum kuyu başı yüksekliklerini tek seferde gösterir.

Kişi	Yük (kg)	Kabin En (cm)	Kabin Boy (cm)	Kuyu En (cm)	Kuyu Boy (cm)	Kapı (cm)	Kuyu Başı (cm)	Kuyu Dibi (cm)
2	160	80	65	140	120	60	360	110
3	240	90	75	150	135	70	360	110
4	320	100	85	160	180	80	370	120
5	400	100	100	160	190	80	370	120
6	480	110	100	170	195	80	380	130
8	630	110	140	180	210	90	380	130
10	800	135	140	200	225	90	390	140
13	1000	160	140	210	240	100	400	150
16	1275	195	150	230	260	110	410	160

Kuyu başı yüksekliği, en üst kat seviyesinden kuyu tavanına kadar olan mesafedir. Kuyu dibi derinliği ise en alt kat seviyesinden kuyu tabanına kadar olan mesafeyi ifade eder. Bu ölçüler asansör hızına göre artar — yukarıdaki tablo 1 m/s hız için geçerlidir.

Asansör Kuyusu Teknik Gereklilikleri

Asansör kuyusu sadece boş bir alan değildir; yönetmelikte belirtilen bir dizi teknik şartı yerine getirmek zorundadır. İşte dikkat edilmesi gereken temel noktalar:

Kuyu İç Yüzeyi

Kuyunun iç yüzeyi beton perde değilse, toz tutmayacak şekilde perdahlı sıva yapılmalıdır. Toz ve döküntüler zamanla ray sistemine zarar verebilir, asansörün güvenli çalışmasını tehlikeye atar.

Kuyu Aydınlatması

Kuyu içinde yeterli aydınlatma şarttır. TS EN 81-20'ye göre:

• Kuyu dibinde en az 50 lüks aydınlatma şiddeti sağlanmalıdır
• Aydınlatma anahtarı makine dairesinden kumandalı olmalıdır
• Bakım çalışmaları sırasında priz ihtiyacı için kuyu içinde elektrik tesisatı bulunmalıdır

Havalandırma

Asansör kuyusunun üst kısmında yeterli havalandırma açıklığı bulunması zorunludur. Havalandırma, kuyu içinde biriken ısının tahliyesi ve acil durumda duman çıkışı için gereklidir. Açıklık, kuyu taban alanının en az %1'i kadar olmalıdır.

Kat Kapısı Sahanlıkları

Her kat kapısının önündeki sahanlık, standartlara uygun büyüklükte olmalıdır. Sahanlık, asansörden çıkan kişilerin güvenli şekilde hareket etmesine imkan verecek genişlikte projelendirilmelidir.

Asansör Periyodik Bakım Zorunluluğu: Yılda Kaç Kez Yapılmalı?

Asansör Periyodik Kontrol Yönetmeliği'ne göre, Türkiye'deki her asansörün yılda en az 1 kez periyodik kontrolü yapılmak zorundadır. Bu kontrol, bağımsız yetkili kuruluşlar (A tipi muayene kuruluşları) tarafından gerçekleştirilir.

Periyodik Bakım ile Periyodik Kontrol Arasındaki Fark

Sıkça karıştırılan bu iki kavram aslında farklıdır:

• Periyodik Bakım: Asansör firması ya da bakım firması tarafından aylık olarak yapılan rutin bakımdır. Yağlama, ayar, temizlik ve küçük onarımları kapsar. Ayda en az 1 kez yapılması gerekir.
• Periyodik Kontrol: Bağımsız muayene kuruluşunun yılda bir yaptığı kapsamlı güvenlik denetimidir. Fren testi, halat kontrolü, acil sistem testleri gibi detaylı incelemeleri içerir.

Bakım/Kontrol Türü	Sıklık	Kim Yapar?	Sonuç	Yaptırmama Cezası (2026)
Rutin Periyodik Bakım	Ayda en az 1	Asansör/Bakım firması	Bakım kayıt defterine işlenir	10.000 - 25.000 TL
Yıllık Periyodik Kontrol	Yılda 1	A Tipi Muayene Kuruluşu	Etiket: Yeşil, Mavi, Sarı, Kırmızı	25.000 - 100.000 TL
Aylık Otomatik Test	Ayda 1	Otomatik sistem	Kontrol panosuna kayıt	-

2026 Yılı Asansör Cezaları ve Yaptırımlar

Asansör mevzuatına uymamanın ciddi para cezaları vardır. 2026 yılı itibarıyla güncellenen ceza tutarları şöyledir:

İhlal Türü	Ceza Tutarı (2026)	Muhatap
Periyodik kontrol yaptırmamak	25.000 - 100.000 TL	Bina yöneticisi / Site yönetimi
Bakım sözleşmesi olmadan asansör işletmek	15.000 - 50.000 TL	Bina yöneticisi
İşletme ruhsatı olmadan asansör kullandırmak	20.000 - 80.000 TL	Bina yöneticisi
Kırmızı etiketli asansörü çalıştırmak	50.000 - 200.000 TL	Bina yöneticisi + Bakım firması
Bakım defterini tutmamak veya usulsüz tutmak	5.000 - 15.000 TL	Bakım firması
Asansöre yetkisiz müdahale	10.000 - 30.000 TL	Müdahale eden kişi/firma
Orijinal yedek parça kullanmamak	15.000 - 40.000 TL	Bakım firması

Asansör İşletme Ruhsatı Nasıl Alınır?

Yeni yapılan her asansör, kullanıma açılmadan önce mutlaka işletme ruhsatı almak zorundadır. İşletme ruhsatı olmayan bir asansörün çalıştırılması yasaktır.

Ruhsat İçin Gerekli Belgeler

1. Asansör firmasının imalat belgesi: Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'ndan alınır
2. TSE belgesi veya TSEK belgesi: Asansör aksamlarının standartlara uygunluğunu gösterir
3. Garanti belgesi: En az 1 yıl süreli garanti taahhüdü
4. Tatbikat projeleri: Elektrik ve makine mühendislerince hazırlanmış ve onaylanmış projeler
5. Trafik hesabı: Binanın ihtiyacına uygun asansör adet ve kapasitesini gösteren hesap
6. Bakım sözleşmesi: Yetkili firma ile yapılmış yazılı bakım anlaşması
7. Uygunluk raporu: Montaj sonrası yapılan test ve deney sonuçlarını gösteren mühendis onaylı rapor

Ruhsat başvurusu, asansörün bulunduğu belediyeye (belediye sınırları dışında valiliğe) yapılır. Belediye, gerekli kontrolleri yaptıktan sonra işletme ruhsatını düzenler. Bu süreçte eksik evrak veya standart dışı imalat tespit edilirse, ruhsat verilmez.

Yargıtay Kararları: Asansör Kazalarında Sorumluluk

Asansör kazaları ve ihmalleriyle ilgili Yargıtay'ın emsal niteliğindeki kararları, bina yöneticileri ve bakım firmaları için yol göstericidir. İşte gerçek karar numaralarıyla üç önemli Yargıtay kararı:

Asansör Yönetmeliğine Uymamanın Hukuki Sonuçları

Asansör yönetmeliğine uymamak sadece idari para cezası değil, aynı zamanda cezai ve hukuki sorumluluk da doğurur. Özellikle yaralanmalı veya ölümlü kazalarda durum çok daha ciddidir.

Cezai Sorumluluk

Türk Ceza Kanunu'nun 85. maddesine göre, asansör kazasında ihmali bulunan kişiler taksirle ölüme veya yaralamaya neden olma suçundan yargılanabilir. Bu suçun cezası 2 yıldan 6 yıla kadar hapistir. Eğer bilinçli taksir söz konusuysa ceza daha da artar.

Tazminat Sorumluluğu

Kazada zarar gören kişiler, Borçlar Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca maddi ve manevi tazminat davası açabilir. Yargıtay kararları, asansör kazalarında tazminat miktarlarının oldukça yüksek olabileceğini göstermektedir — özellikle ölümlü vakalarda yüzbinlerce lira tazminata hükmedilebilmektedir.

Apartman ve Site Yöneticileri İçin Asansör Kontrol Listesi

Bir apartman ya da site yöneticisi olarak asansörle ilgili yapmanız gerekenleri adım adım sıraladık:

1. Bakım sözleşmesini kontrol edin: Yetkili bir asansör firmasıyla yazılı bakım sözleşmeniz mutlaka olmalı. Sözleşme her yıl yenilenmelidir.
2. Aylık bakım kayıtlarını takip edin: Bakım firması her ay düzenli olarak gelip bakım yapmalı ve bakım defterini imzalamalıdır.
3. Yıllık periyodik kontrol tarihini kaçırmayın: A tipi muayene kuruluşuna başvurarak yıllık kontrolü zamanında yaptırın.
4. Kontrol etiketini asansöre asın: Periyodik kontrol sonrası alınan renkli etiketi asansör girişinde görünür yere yerleştirin.
5. Kırmızı etiket durumunda asansörü derhal durdurun: Kırmızı etiket alan asansörü çalıştırmak suçtur; can güvenliğini tehlikeye atar.
6. İşletme ruhsatının güncel olduğundan emin olun: Ruhsat süresi dolmuşsa belediyeden yenileyin.
7. Acil durum talimatlarını asansöre asın: Kabin içinde mahsur kalma durumunda yapılacakları gösteren talimat görünür yerde olmalıdır.

Detaylı asansör ve havuz standart ölçüleri hakkında daha fazla bilgi için Asansör ve Havuz Standart Ölçüleri Teknik Kılavuzu sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.

Asansör Güvenliği ve Acil Durum Prosedürleri

Asansör güvenliği sadece teknik standartlarla sınırlı değildir; kullanıcıların da uyması gereken kurallar vardır. İşte asansör güvenliğinin temel başlıkları:

Asansör Kullanım Kuralları

• 12 yaşından küçük çocuklar asansöre yalnız binmemelidir
• Asansöre binerken kabinin katta olup olmadığı mutlaka kontrol edilmelidir
• Giriş-çıkış sırasında oyalanmamalı, hızlı hareket edilmelidir
• Kat kapısı asla zorlanarak açılmaya çalışılmamalıdır
• Kabinde taşınan yükler dengeli yerleştirilmeli, kayma önlenmelidir

Kabinde Mahsur Kalma Durumunda Yapılması Gerekenler

1. Sakin olun: Panik yapmayın. Asansör kabininde havalandırma vardır, havasız kalmazsınız.
2. Acil butonuna basın: Kabin içindeki acil çağrı butonu ile 7/24 hizmet veren çağrı merkezine ulaşın.
3. Kapıyı zorlamayın: Kat arasında sıkıştığınızda kapıyı açmaya çalışmak çok tehlikelidir.
4. Üst kapaktan çıkmaya çalışmayın: Kabin üst kapağı sadece kurtarma ekipleri içindir.
5. Yardım gelene kadar bekleyin: Bakım firması yönetmeliğe göre en geç 30 dakika içinde müdahale etmek zorundadır.

Bakım sözleşmenizde arıza müdahale süresinin belirtildiğinden emin olun. Yönetmeliğin 24/f maddesi, bakım firmasının arıza ihbarına müdahale süresini yazılı olarak taahhüt etmesini zorunlu kılar.

Sıkça Sorulan Sorular

❓ Asansör periyodik bakımı yılda kaç kez yapılmalı?

Periyodik bakım (rutin bakım) ayda en az 1 kez yapılmalıdır. Periyodik kontrol ise yılda 1 kez, bağımsız A tipi muayene kuruluşu tarafından yapılır. İkisi birbirinden farklıdır, her ikisi de zorunludur.

❓ Asansör boşluğu en az kaç cm olmalı?

4 kişilik standart bir apartman asansörü için asansör boşluğu en az 160 cm genişlik x 180 cm derinlik olmalıdır. Daha küçük asansörler (2-3 kişilik) için bu ölçü 140x120 cm'ye kadar düşebilir. Detaylı tabloyu yukarıdaki Asansör Boşluğu Ölçüleri bölümünde bulabilirsiniz.

❓ 6 kişilik asansör kabin ölçüleri nedir?

6 kişilik (480 kg) bir asansörün standart kabin iç ölçüleri 110 cm genişlik x 100 cm derinliktir. Kabin alanı yaklaşık 1.10 m²'dir. Kuyu ölçüsü ise en az 170x195 cm olmalıdır.

❓ Asansör periyodik kontrolünü yaptırmazsam ne olur?

2026 yılı itibarıyla 25.000 TL'den başlayan ve 100.000 TL'ye kadar çıkabilen idari para cezası uygulanır. Ayrıca bir kaza durumunda cezai sorumluluk (hapis cezası) ve yüzbinlerce liralık tazminat davalarıyla karşılaşabilirsiniz.

❓ Yeşil, mavi, sarı, kırmızı etiket ne anlama gelir?

Periyodik kontrol sonucunda asansöre şu renk etiketlerden biri verilir: Yeşil = kusursuz, sorunsuz kullanılabilir. Mavi = hafif kusurlu, 30 gün içinde giderilmeli. Sarı = ciddi kusurlu, 60 gün içinde düzeltilmeli. Kırmızı = kullanımı yasak, asansör derhal mühürlenir.

❓ Asansör bakım sözleşmesi zorunlu mu?

Evet, zorunludur. Asansör Yönetmeliği'nin 24. maddesine göre her asansör işletmeye alınmadan önce mutlaka yazılı bir bakım sözleşmesine bağlanmalıdır. Bakım sözleşmesi olmayan asansörün işletme ruhsatı da verilmez.

❓ Asansör işletme ruhsatı süresi bittiğinde ne yapmalıyım?

İşletme ruhsatı süresi dolan asansörlerde, bağlı bulunduğunuz belediyeye başvurarak ruhsat yenileme işlemi başlatmalısınız. Yenileme için güncel periyodik kontrol raporu ve geçerli bakım sözleşmesi ibraz edilmelidir.

❓ Asansörde orijinal parça kullanmak zorunlu mu?

Evet, Yönetmeliğin 24/c maddesi açıkça orijinal yedek parça kullanımını zorunlu kılar. Yan sanayi veya muadil parçaların kullanılması hem yasaktır hem de bir kaza durumunda bakım firmasının ağır kusurlu sayılmasına yol açar. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin E. 2019/2876 sayılı kararı bu konuda emsal teşkil eder.

❓ Apartman yöneticisi asansör kazasından sorumlu tutulur mu?

Evet, apartman ve site yöneticileri asansörün bakımı ve yıllık kontrolünden birinci derecede sorumludur. Yargıtay kararları, "bilmiyordum" veya "bakım firması sorumlu" savunmalarını kabul etmemektedir. Yönetici, bakım ve kontrolün yapılıp yapılmadığını bizzat denetlemek zorundadır.

❓ Asansör yönetmeliği en son ne zaman güncellendi?

Asansör Yönetmeliği en kapsamlı güncellemesini 2016 yılında almıştır. Bu güncelleme ile TS EN 81-20 ve TS EN 81-50 Avrupa standartları Türkiye'de zorunlu hale gelmiştir. 2026 itibarıyla bu standartlar halen yürürlüktedir. Alt düzenlemeler ve ceza tutarları her yıl güncellenmektedir.

İmer Yönetim'den Profesyonel Asansör Yönetim Desteği

İmer Yönetim olarak Mersin'de yönettiğimiz tüm apartman ve sitelerde asansör bakım süreçlerini eksiksiz takip ediyoruz. 20 yıllık tecrübemizle size şu hizmetleri sunuyoruz:

• Yetkili asansör bakım firmalarıyla en uygun fiyatlı bakım sözleşmelerinin yapılması
• Aylık bakım takibi ve bakım kayıtlarının düzenli kontrolü
• Yıllık periyodik kontrol için A tipi muayene kuruluşu organizasyonu
• Asansör mevzuatındaki tüm değişikliklerin anlık takibi ve uygulanması
• Acil arıza durumlarında 7/24 koordinasyon
• Maddi teminatlı, şeffaf ve güvenilir site yönetimi